Monday, July 16, 2018

बिज्ञापन


शहरले नयाँ मेयर जन्माएको छ
उनलाई नुहाइदिने मानिस चाहिएको छ
उनलाई तेल घस्ने मानिस चाहिएको छ
उनलाई भुलाउँदै खुवाउने र
संगसंगै आफू पनि खाने मानिस चाहिएको छ

हुने बिरुवाको चिल्लो पात झैं
मेयर शुरुदेखि नै बडो उत्सुक छन्
असली खेलौना मात्र उनलाई खूब मनपर्छ
उनलाई कुनै दोहोरीमा लगेर
कैंचीले रिबन काट्न सिकाई दिनुछ
उनलाई कुनै खोला किनारमा लगेर
डोजर चलाउन सिकाइदिनुछ
कोही मानिस पल्टेर खस्न तयार बस्नु पनि ठिकै होला
उनलाई तस्बीर खिच्ने पोज सिकाइदिनु छ

उनी सानै छन् , ख्याल गर्नु
आखिर शिशु मेयर न हुन्
सडकका खाल्डा देखाएर उनलाई नतर्साउनु
अग्ला अग्ला हरिया रुख देखाएर
उनलाई भूत नसम्झाउनु 
यी धुस्रे- मैले बुढाबुढीहरु छायाँ बस्ने
चौतारीका हरियालीले गर्दा
सडकमा गाइ भैंसी हिंडेको उनलाई ठीक लाग्दैन
रुख भकाभक ठुन्क्याउनु
र मेयरलाई धप-धपाउँदो घाममा सेकाउनु !

शहरले नयाँ मेयर जन्माएको छ
उनलाई नाम लेखाउने 'स्मार्ट' काम चाहिएको छ
उनलाई घाममा सेकाउने पूरा 'इन्तजाम' चाहिएको छ !


Thursday, July 12, 2018

ब्याधा र शिकार









एकदिन यस्तो आउँछ
शिकार नै ब्याधा खोज्दै हिंड्छ
र उसलाई
असाध्यै बिरामी भेट्टाउंछ
अचेतमै बर्बराइरहेको यस्तो बिरामी
जसको स्वयम्लाई कुनै होश हुँदैन
त्यो देखेर
शिकार दुखी हुन्छ 
उप्रति सम्बेदनशील बन्छ
र यसअघि
आफुलाई बार बार झम्टने ब्याधालाई  
बिल्कुलै निर्दोष करार गरेर
उसको स्वास्थ्यलाभको प्रार्थना गर्दै फर्कन्छ
एकदिन यस्तो पनि आउँछ ........                 

एकदिन यस्तो पनि आउँछ
शिकारले नै ब्याधालाई पछयाउंछ
र उसलाई अत्यन्त भयभीत पाउँछ
र शिकार खूब सर्माउँछ
आफूमाथि पटक पटक थोपरेको भय
उसको भयको एक सानो टुक्रा मात्र रहेछ
यो सम्झेर शिकार दयालु हुन्छ
र शिकारीलाई डराइदिनेले
उसको डर घटाइदिउन् भनि कामना गर्छ

त्यसदिन शिकारलाई थाहा हुन्छ
ब्याधामाथि पनि
अर्को ब्याधा सबार हुँदोरहेछ
शिकारीलाई पनि शिकार बन्ने डर हुँदोरहेछ
एकदिन यस्तो पनि आउँछ

एकदिन यस्तो पनि आउँछ
शिकार ब्याधादेखि डराउन छाड्छ
र उप्रति अगाध करुणा भावले उद्देलित हुन्छ
अब उसलाई मर्नदेखि पनि डर हुँदैन |


Thursday, January 25, 2018

बट्टा र भित्ताको कथा

भित्तामा एउटा खोपा थियो
तिनकुने सानो खोपा  
र मास्टरबाले अटाइ नअटाइ
त्रिफला चूर्ण राख्थे त्यहाँ
त्यो सकियो
त्यही बट्टामा
मास्टरनी आमैले भरिन्
नौनी खारेपछिको घ्यू
र राम्ररी बिर्को कसेर
त्यसैगरी राखिन् त्यही खोपामा
अटाइ नअटाइ !

















मध्यरातमा खोपा चरक्क चर्कियो
भित्तामा दह्रार पर्यो
दलिनको जोर्नी सर्कियो
र जस्तापाता व्हांग पर्यो
त्यहींबाट शीत खसेर
मास्टरबाको बुढी औंला हुँदै
मझेरीमा झरेर
अंगेनातिर बग्दै रहेछ
चिसोले उनी ब्युँझे र
सबैतिर नियालेर भने-
हरे, ओखतीको काम !

   

Wednesday, January 24, 2018

किनाराको खण्डन














जहाँबाट छुटेको हो पानी
त्यहींबाट छुटेको हो किनारा
जहाँबाट फुटेको हो मूल
त्यहींबाट फुटेको हो किनारा

पानी बर्सनु अघि नै
या हिउँ पग्लनु अघि नै
किनाराको कुरै हुन सक्तैन
पानी भएर नै किनारा भएको हो
अथवा भनुं  
पानीको आफ्नै भाँडो हो किनारा
गाउँका पँधेरामा तेर्स्याइएको
बाँसको 
आधा कप्टेरो झैं मात्र हुनसक्छ यो
र बाँकी आधा (उर्ध्व)भाग पनि
हामीले देखेकै छैनौं 














वल्लो र पल्लो किनारा ?
होइन, त्यो एउटै हो  

लौ, एकछिनलाई मानिदिएं  
पानीको किनारा भनेर
तर हरेक बुँद पानी बेग्लै हो
यसको किनारा छुट्टै आफ्नै हो  
पानीको सत्व, निजत्व भएकाले   
पानी आकासिंदा किनार आकासिन्छ
पानी भासिंदा किनार भासिन्छ  

अँ, त्यो भासिएको छ पनि नदीहरुमा
र माथि आकाशबाटै माछा देख्ने चीललाई
अलि गहिरो छलांग मार्नुपर्छ त्यहाँ

आफ्नै भारले गर्दा
पानी सीधा हिंड्न सक्तैन
र बांगिन्छ पटक पटक

जहाँदेखि बांगिन्छ पानी
त्यहींदेखि बांगिन्छ किनारा,
जहाँदेखी निख्रिन्छ पानी 
त्यहींदेखि टुंगिन्छ किनारा ! 

Sunday, December 31, 2017

बुद्ध-पलायन


सबेरै कुनै कारणले 
जुरुक्कै उठेका महादेवले  
नमिलाई छोडेको सिरकजस्तै देखिन्छ
यो हिमश्रृंखला     
र उनी सुत्दाखेरिको छाती र घुंडातिरको भागमा
बनेका छन् दुइटा अग्ला चुली  
अघिल्लो चुलीको पाखै-पाखा
कोही सुटुक्क भागिरहेको तिमीले देख्यौ ?
ती बुद्ध हुन्
ती उनै बोधिसत्व बुद्ध हुन्

तिनी भाग्नुको कारण बुझ्न गाह्रो छैन
पछिल्लो चुलीमा  
कुनै धनाढ्य
तस्कर
ब्यापारी हो या कर्मचारी
या नेता पनि हुनसक्छ
(एउटै दुइथरी पनि हुनसक्छ)  
उनको तीब्र खोजी गरिरहेछ
सिरकको ढुङ्ग्रोभित्र चियाईरहेको  
उसको शिर र घांटी पनि
प्रष्टै देख्यौ होला तिमीले

ऊ बुद्धलाई चपक्क समाएर
आफ्नो व्यापार गर्न चाहन्छ,
उनलाई मोडेल बनाएर  
बिज्ञापन गर्न चाहन्छ
‘हाम्रो कम्पनीका उत्पादन
हाम्रो पार्टीका सिद्धान्त  
या हाम्रो सरकार पद्धति    
बुद्धकै नापो लिएर
उनलाई नै सुहाउने गरी बनेको हो’ भन्न चाहन्छ

आफू असाध्यै सुन्दर भएपनि  
बुद्ध त्यो पटक्कै चाहदैनन्
र उनी असिनपसिन हुँदै भागिरहेछन्
यति निर्जन, बिकट चिसो ठाउँमा पनि
उसले पीछा नछोडेकोमा
बुद्ध अचम्म मानिरहेछन् |   

Friday, December 29, 2017

अझै एकपल्ट













अझै एकपल्ट
यी पाखाभरि गुराँस फुलेको हेरेर मर्न पाऊं 
अझै एकपल्ट
यी पर्बतभरि हिउँ चुलिएको हेरेर मर्न पाऊं
जीवन त अघाउन्जेल बाँचें म
अब बाँच्न मन छैन
तर हेरेर अघाएको छैन यो गुराँस
हेरेर पुगेको छैन स्निग्ध सेता हिमाल
अरुलाई के के दिए भगवानले
मलाई पर्वाह छैन
धरोधर्म, मेरो सर्वस्व बाजी राखेर भन्छु -  
धर्तीमा यति राम्रो ठाउँ अरु हुनै सक्तैन
धर्तीमा मेरो जस्तो गाउँ अरु हुनै सक्तैन
होला उस्तै कुनै भए,
यै नेपालभित्र होला
अन्यत्र कतै हुनै सक्तैन

मेरो अन्तिम धड्कन छुटाउने रहर हो यो 
मेरो श्वासको बन्धन फुकाउने रहर हो यो 
भगवानले मलाई जे दिए,धर्तीको नाउँमा
त्यसलाई आँखा भरि भरि साँचेर  
म चिम्लन चाहन्छु यी आँखा
र निदाउन चाहन्छु चिर निद्रा !

Thursday, December 21, 2017

पहाड र पंखेटा









एकदिन पहाडहरुसंग म बेस्सरी रिसाएँ
ए पापी पहाडहरु,
नदी बौलाएर शहर पस्न थाल्दा तिमीले किन छेकेनौ ?
बादल मडारिएर असिना झर्न थाल्दा
तिमीले किन देखेनौ ?
आकाशमा उड्दै गरेको जहाज धर्मराएपछि
तिमी होचिंदा के हुन्थ्यो ?
राजमार्गमा गुड्दै गरेको बस ढल्पलाएपछि
तिमी कोल्टिदा के हुन्थ्यो ?
तिम्रा छातीका हिमताल आफैं थाम्नु पर्दैन ?
तिम्रा आंगका पहिरा आफैं धान्नु पर्दैन ?

मेरा खप्की सुनेपछि
पहाडहरुले कोक्याउँदै रुँदै भने –
प्रभु, सरकार !
खोइ कहाँ गए हाम्रा हातपाउ ?  
खोइ कहाँ गए हाम्रा पखेंटा
हामीलाई थाहै भएन
कुन श्रापका कारणले  
कसले लुट्यो हाम्रो स्वतन्त्रता ?
प्रतिदिन हाम्रो हृदय जल्छ
प्रतिपल हाम्रो आँखा रसाउँछ
र पनि हामी लाचार छौं, लज्जित छौं

त्यसपछि मैले इश्वरलाई भनें-
ए, उड्न देउ पहाडहरुलाई
कुनै दिन तिनले नचाहिँदो टक्कर गरे होलान्
अब नगर्लान्  
कुनै दिन तिनले अचाक्ली चकचक गरे होलान्
अब नगर्लान्
कहिलेकाहीं गह्रौं चिजहरु त्यसरी हल्का बनिदिंदा
तिम्रो क्रोध जाग्यो होला
अब फिर्ता देऊ  
तिनका पंखेटा र हातपाउहरु
अब मल्हमपट्टी गरिदेउ
तिनका हृदयका घाउहरु
अब पहाडहरु उत्ताउला हुने छैनन्
अब पहाडहरुले यज्ञको आगो छुने छैनन्

यत्तिको बुझ्झकी आग्रह सुनेर
इन्द्रको मन पग्लिएछ भने 
अब पहाडका हातपाउ निस्कनेछन् 
पहाडहरु पनि स्वच्छन्द चरा झैं उड्ने छन् |
javascript:void(0)